Sayfa 1/3 123 SonSon
10 sonuçtan 1 ile 4 arası
  1. #1
    Sevdaseli
    YÖNETİM
    Meltem - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    14.January.2010
    Mesajlar
    6.314
    Ettiği Teşekkür
    14.353
    6.084 mesaja 16.179 teşekkür aldı
    Tecrübe Puanı
    100

    Standart Tel kırma işi, Tel kırmada kullanılan tel, madensel tellerden yapılır, Gümüşün iğne oyası yada danteli diyebiliriz, Tel Kırma Özellikleri

    Orijinal ve güzel bir işleme tekniği olan Tel kırma işi Türklere özgü bir işleme sanatıdır. 19. yy.dan bu yana yapılmakta olan Tel kırma işinin diğer adı ise Bartın işidir. Tel kırma işi işleme sırasında tel, makas kullanılmadan el yardımı ile yukarı aşağı doğru hareket ettirilerek kırıldığı için bu isimle adlandırılmıştır.

    Tel kırmada kullanılan tel, madensel tellerden yapılır. Görünüm ve genişlik olarak gelin telini andırır. Tel kırma tekniğinin özel iğnesi vardır. Yassı ve kısa olan bu iğnenin baş kısmı geniş olup uca doğru incelir. 2,5-3 cm boyunda tül deliklerinden geçebilecek genişliktedir.

    İşlemede yapılan her bir iğne puanından sonra tel el ile kırılarak koparılır. Tel kırma tekniğinde desen kumaşa sayılarak geçirilir. Be nedenle sayılabilen kumaşlar tercih edilmelidir.

    Geçmişte daha çok çarşaf, yastık örtüsü, kırlent, karyola eteği, bohça, yatak örtüsü, vb ürünlerde uygulanan tel kırma, günümüzde oda takımlarında, masa örtüleri, panolar, kırlentler, abajurlar, kutular, tuvalet takımı, dış giyim (bluz, pantolon, fantezi elbiseler vb..), giyim aksesuarları (çanta, kemer, eşarp, şal, etol, şapka vb…) gibi ürünlerde kullanılmaktadır.















    Gümüşün iğne oyası yada danteli diyebiliriz telkariye, deyim yerindeyse saç teli inceliğindeki altın ve gümüş tellerle yapılan el dokumasıdır. Ustaların ellerinde şekilden şekile giren takılar, insanı adeta 1001 gece masalarına alıp götürür. Telkari tekniğinin işlendiği ürünlerde göze çarpan sanat inceliği, bir gelin teli gibi süzülen motiflerle bezeli takılar, aksesuarlar ve dekoratif ev ürünleri sahiplerinin yaşamına incelikleri ve değerleriyle renk katmaktadır. Kimi zaman mutlu bir anın özel bir günün en değerli hediyesi kimi zaman anneden, anneanneden yada sevilen bir başka aile büyüğünden bir dosttan hiç yok olmadan nesiller boyu iletilen hatıra bir tarih nakışıdır…








    Telkari sanatını icra eden çift tutmaktan nasırlaşmış parmakları ile tellere şekil veren ustalar, bazen Osmanlı motiflerinden esinlenerek tarihimizi bazen tasarımlar yaparak günümüzde modern takılara farklı boyutlarını yansıtmaktadır.








    Tarih boyunca hattatlar, nakkaşlar mimarlar var olan güzellikleri gözler önüne serme çabası ile sanat alemlerinde birer ışık olmuşlardır. Bütün Osmanlı sanatlarında olduğu gibi telkari de zorlu, emek isteyen, usta çırak usulü ile öğrenilen bir sanattır.









    TEL KARİ NEDİR:

    Telkari ve altın gümüş işlemeciliği, ince telden takı süslemeciliğine verilen addır. Telkari' nin sözcük anlamı tel ile yapılan sanattır. İnce telden yapılan takı süslemeciliğidir Telkari'ye aynı zamanda 'vav işi' de denilmektedir.
    Bu isim, Osmanlıca vav harfinin, uygulamada motif olarak sıkça kullanılmasından dolayı verilmiştir. Fakat bu tanım, tel ile yapılan her sanatsal çalışmanın telkari olduğu anlamını doğurmaz. Örnek olarak, 'Trabzon işi' hasır örgü bileziğe tel ile yapılmasına rağmen telkari denilmez. Yine, ağaç üzerine yollar açıp içine döverek tel gömme işinin de telkari olduğu sanılmaktadır; oysa bunun adı 'tenzil' sanatıdır.









    Telkari sanatının bir diğer anılma biçimide çift işi'dir. Bu ismin kaynağı ise, işin yapımı sırasında parçaların teker teker biraraya getirilmesinde kullanılan, cımbıza benzer ancak ucu daha ince olan ve 'çift' olarak isimlendirilen alettir. 'Vav' ve 'çift işi' isimleri genellikle sanatkarlar, arasında kullanılır.

    Gümüş takı çeşitleri; kemer, kolye, bilezik, küpe, iğne, başlık ve tılsımdır. Telkarideki motifler tabiatın Türk-İslam düşüncesi ile yorumlanışı ve
    Türk zevkini yansıtır. Beypazarı'nın takıda sembolü tılsımdır.
    Geleneksel el sanatları içerisinde özel bir yere sahip olan telkari Türk kültüründeki süsleme anlayışının güzellik estetik ve zarafetinin bir simgesidir. Telkari ince tellerden şekil verilerek oluşturulan uçsuz bucaksız dünyanın sınırsız takı seçenekleri ile ölümsüzleştiği bir abide gibidir.







    Telkarinin sırrı hayatında sırrıdır


    Göz zevkini el emeği ile buluşturan bir sanattır telkari. İnce, zarif güçlü bir bedende bulunuşunun nedenidir. Anadolu kadınında gönülden geçeninin oyada buluşması neyse, ustanın aklından geçenin gümüş ile buluşmasının tılsımı da odur. Mezopotamya ve Mısır’dan alıp başını bir taraftan, uzak doğuya bir taraftan Anadolu’ya gelen telkari Anadolu’da ise Avrupa’ya doğru yol almaya devam etmiştir.







    İlmek ilmek örülmüş tellerin arasıdan geçen bir şarkıdır parmakla dans eden sabırla işlenip bereketi yaratandan beklenen, bir tepsinin üzerindeki kahvenin kokusuna karışır tütünün içindeki yaprağının damarlarına karışır, kemer olup üzerindeki çiçeğin balına karışır, aynanın içindeki insanın ruhuna karışır sözün özü gün gelir telkari hayata, hayat telkariye karışır.

    Telkarinin en büyük sırrı ayrıntısında gizlidir. Tıpkı hayat gibi incecik damarların her birinde emeğin bereketi vardır ve hayat telkarinin her kıvrımında bir hikmet saklar hikmet sahibi inan nasıl hayırlı bir fani ise emeğin farkına varmış bir fanide öylesine hayırlı bir insandır.





    Tel Kırma Yapılışı








    Karadeniz Bölgemizde ve özellikle de Bartın yöremizde annelerimiz, ninelerimiz anlatamadıkları dileklerini ve sorunlarını tel kırma işleyip, onun üzerindeki desenlerle motiflerle aktarmaya çalışmışlardır. Gümüş tel kırma, gümüş telin tül üzerinde yansımasıdır. Gümüş tel ona bir çiçek, bir desen olmuş, bazen bayanların omzundaki çantayı süsleyen bir tavus kuşu, bazen bir çift kalp, bazen de masamızın örtüsünü süsleyen bir desen olup evimizdeki yerini almıştır.


    Yapılışı :
    Tül üzerinde sayılarak işlenir. Tül üzerinde işleme tekniği, gözenekler sayılarak işlemesi yapılır. Kasnağa gerdirilerek çalışılan bu iş makas kullanmadan parmak yardımıyla kırılır. Sayılan kumaşlarda: Sayılan kumaş, dokumalarda gözenekler boyundan sayılarak işlemesi yapılır. Sayılmayan kumaş cinslerinde; ipeksi kumaşlarda kanaviçe yardımıyla yapılır. Kanaviçe kumaşa teyellenerek kasnağa gerdirilir ve kanaviçe gözenekleri hesap işi yapar gibi gözenekler sayılarak işlenir. Kanaviçe üzerinde işleme işi bitirildikten sonra kanaviçenin iplikleri nakış makası yardımıyla yukarıdan aşağıya doğru iplikler teker teker çekilerek çıkartılır. Desen kumaş üzerinde kendini gösterir.
    Kumaş özelliği: Tel kırma motifleri, üzerine işlendikleri kumaşın kullanım alanına göre farklılık göstermektedir. Az yıkanan, ipliği sayılabilen, sert olmayan kumaşlar tercih edilir (Şifon, tülbent, Ödemiş ipeği, Hatay ipeği, tafta, şantuk, kıl tela, yöresel özellik taşıyan benzeri kumaşlar).

    Tel özelliği: Madensel teller makinelerden geçirilerek şerit haline getirilir. Hakiki altın ve gümüşten yapıldığı gibi gümüş üzerine altın, bakır üzerine gümüş kaplayarak yapılanları da vardır (Telin üzeri çakının ucu ile hafif kazınırsa telin kaplama olup olmadığı anlaşılır). Günümüzde gümüş, bakır ve altın renginde teller bulunmaktadır ( Fazla sert olan teller tercih edilmemelidir).

    İğne özelliği: Tel kırma iğnesi özeldir. 2,5 – 3 cm. boyunda yassı bir iğnedir. Telin geçebilmesi için baş kısmı geniş (3 – 4 mm.) olup uca doğru incelmektedir. İki delikli olanları da vardır. İğne kenarlarının keskin olması kumaşı yırtabileceğinden kullanılacak iğnelerin kenarlarının keskin olmamasına dikkat edilmelidir. İğneler altın, gümüş, pirinç ve kromdan yapılır.

    Desen özelliği: Tel kırma işlemelerinde dantel, kanava, goblen, hesap işi, girintisi – çıkıntısı az olan aplike ve Maraş işi desenlerinden faydalanılır.

    Renk özelliği: Başlı başına tek renk telle işlenebileceği gibi, renkli telleri bir arada kullanarak motiflerin daha canlı hale getirilmesi mümkündür.

    Deseni kumaşa geçirme özelliği: Desen kumaşa sayarak geçirildiği gibi, açık renk kumaşlarda koyu renk, koyu renk kumaşlarda açık renk kalemle noktalama yapılarak, ince kumaşlarda deseni alta koyarak, kalın kumaşlarda deseni karbon kağıdı ile çizerek mümkündür. Desen kopyalanırken kareli veya milimetrik kağıt kullanılır. Tel kırmanın her bir puanı kareli veya milimetrik kağıdın bir karesine eşittir.

    Telin iğneye geçirilme özelliği:
    İğnenin sivri ucunu aşağı doğru tutun,
    Tel üst delikten geçirilir (iğne iki delikli ise),
    İkinci deliğe kadar kıvrılır,
    Telin diğer ucu alt delikten geçirilip üst delikten çıkartılır,
    Tel, tırnakla iğnenin üzerinden yukarıya doğru yerleştirilir.

    Tel kırmanın yapılış özelliği: Kumaş ütülenir, yerleştirme yapılacak yere göre teğel alınır, kasnak bezleri dikilir veya dikilmeden kasnağın altına konularak gerilir. Çizdiğiniz desen özelliğine göre işlemeye geçilir. İşlemeler artı puan – çarpı puan olarak işlenir.

    Kenar temizleme özelliği: Kenar temizleme kumaşın ve işin özelliğine göre yapılır. İğne oyası, tığ oyası, makrame bağlayarak, saçak bükerek, köşe çevirerek yapılabilir.

    TEL KIRMA TÜRLERİ :
    Tel kırmanın iki tekniği vardır. Tel kırma ve tel sarma.

    Tel kırma: El yardımıyla kırılarak yapılır. Kanaviçe tekniği bunlardan biridir. Sayılmayan düz kumaşlarda kanaviçe üzerinde tel kırma yapılan tekniklerden bir tanesidir.

    Tel sarma teknikleri ise kendi içinde ayrılmaktadır;
    Düz sarma
    Verev sarma
    Hiristo sarma
    Balıksırtı sarma
    Tel bükme ve iğne üzerinde (kurtçuk) sarmadır.









    Bakımı









    Kullanım, temizleme ve saklama şekli:


    *Ürün hayal edebildiğiniz her şekilde kullanılabilmektedir.(şalınızı sehpa örtünüz , kına eldivenlerinizi lavanta torbası olarak da kullanabilirsiniz)

    *Ürününüzü gelecek asırlara bırakabilmek için iyi bir bakım şarttır. Ilık sabunlu suda çitilemeden yıkayıp kendi kendine kurutmalısınız.

    *Ütü bezi yardımı ile ütü yapılmalı ve perşuman ya da tülbente sarılarak rutubetsiz ortamda saklanmalıdır.
    *Kullanım şekline uymakla ürününüzü asla paslanmadan ve modeli bozulmadan muhafaza edersiniz.

    İncelik ve Özen












    Tel kırmanın incelikleri

    Özen ve sabır gerektiren tel kırma adeta iğnenin telle kumaş üzerindeki dansı. Tel kırma, özel yassı ve kısa bir iğne ile kumaşa işlenen tel bakır, altın ve antik alternatifleriyle karşımıza çıkıyor. Kumaşın kasnak kullanılarak gerdirilmesi şart. Aynı zamanda kumaşın en ve boy ipliklerinin aynı olması gerekiyor. Telin iğneye tekniğine uygun geçirilmesi, kıvrıntı yapmaması açısından oldukça önemli. Telin kıvrıldığı zaman tırnakla değil parmaklar arasında düzeltilmesi de hatasız bir desenin şartları arasında. İşleme sırasında telin avuç içerisinde değil, daima dışında ve düz olarak tutulması gerekiyor. Şimdi herkesin aklına “işlemesi bu kadar zor, kim bilir kumaşı saklamak ve yıkamak ne kadar zordur” diye gelebilir. Hemen belirtelim, tel kırma da tıpkı diğer el sanatları gibi ılık suda sabunla hafif sıkarak, bez üstünde kurutularak ve parşömen kağıdı ya da tülbende sarılarak katlanır. Bu şekilde saklanırsa rutubet ve paslanmaya karşı korunur. Maşalı, dileyenin çamaşır makinesinde bile yıkayabileceğini söylüyor. Kumaşın iki taraflı kullanılabildiği tel kırmada işleme işi bittikten sonra kararmaması için kumaşa kızgın ütü basılması da tavsiyeler arasında.

    HİKAYE












    Desenlerdeki hikâyeler

    Tel kırmanın desenlerinde birbirinden ilginç hikayeler gizli. “Güle kar yağdı” motifinin ortaya çıkışı şöyle: 100 yıl önce Bartın’a ağustos ayında kar yağınca gelinlik kız, kınalığının üstüne güle yağan kar tanelerini işliyor. “Sarhoş sokağı” motifi de yine camda kocasının eve gelmesini bekleyen bir gelinin sokağın başından sarhoş kocasının sallana sallana eve gelmesini işlemesiyle ortaya çıkıyor. Bunlar gibi daha yüzlerce hikayesi var tel kırmanın.

    GÖZ NURU EL EMEKLERİ






















    EL İŞİ ÖRNEKLER









































    Tel Kırma Özellikleri












    Kumaş özelliği: Tel kırma motifleri, üzerine işlendikleri kumaşın kullanım alanına göre farklılık göstermektedir. Az yıkanan, ipliği sayılabilen, sert olmayan kumaşlar tercih edilir (Şifon, tülbent, Ödemiş ipeği, Hatay ipeği, tafta, şantuk, kıl tela, yöresel özellik taşıyan benzeri kumaşlar).


    Tel özelliği: Madensel teller makinelerden geçirilerek şerit haline getirilir. Hakiki altın ve gümüşten yapıldığı gibi gümüş üzerine altın, bakır üzerine gümüş kaplayarak yapılanları da vardır (Telin üzeri çakının ucu ile hafif kazınırsa telin kaplama olup olmadığı anlaşılır). Günümüzde gümüş, bakır ve altın renginde teller bulunmaktadır ( Fazla sert olan teller tercih edilmemelidir).











    İğne özelliği: Tel kırma iğnesi özeldir. 2,5 – 3 cm. boyunda yassı bir iğnedir. Telin geçebilmesi için baş kısmı geniş (3 – 4 mm.) olup uca doğru incelmektedir. İki delikli olanları da vardır. İğne kenarlarının keskin olması kumaşı yırtabileceğinden kullanılacak iğnelerin kenarlarının keskin olmamasına dikkat edilmelidir. İğneler altın, gümüş, pirinç ve kromdan yapılır.












    Desen özelliği: Tel kırma işlemelerinde dantel, kanava, goblen, hesap işi, girintisi – çıkıntısı az olan aplike ve Maraş işi desenlerinden faydalanılır.


    Renk özelliği: Başlı başına tek renk telle işlenebileceği gibi, renkli telleri bir arada kullanarak motiflerin daha canlı hale getirilmesi mümkündür.
    Deseni kumaşa geçirme özelliği: Desen kumaşa sayarak geçirildiği gibi, açık renk kumaşlarda koyu renk, koyu renk kumaşlarda açık renk kalemle noktalama yapılarak, ince kumaşlarda deseni alta koyarak, kalın kumaşlarda deseni karbon kağıdı ile çizerek mümkündür. Desen kopyalanırken kareli veya milimetrik kağıt kullanılır. Tel kırmanın her bir puanı kareli veya milimetrik kağıdın bir karesine eşittir.











    Telin iğneye geçirilme özelliği:

    İğnenin sivri ucunu aşağı doğru tutun,
    Tel üst delikten geçirilir (iğne iki delikli ise),
    İkinci deliğe kadar kıvrılır,
    Telin diğer ucu alt delikten geçirilip üst delikten çıkartılır,
    Tel, tırnakla iğnenin üzerinden yukarıya doğru yerleştirilir.

    Tel kırmanın yapılış özelliği: Kumaş ütülenir, yerleştirme yapılacak yere göre teğel alınır, kasnak bezleri dikilir veya dikilmeden kasnağın altına konularak gerilir. Çizdiğiniz desen özelliğine göre işlemeye geçilir. İşlemeler artı puan – çarpı puan olarak işlenir.

    Kenar temizleme özelliği: Kenar temizleme kumaşın ve işin özelliğine göre yapılır. İğne oyası, tığ oyası, makrame bağlayarak, saçak bükerek, köşe çevirerek yapılabilir.

    Tel Kırma Türleri











    Tel kırmanın iki tekniği vardır. Tel kırma ve tel sarma.

    Tel kırma: El yardımıyla kırılarak yapılır. Kanaviçe tekniği bunlardan biridir. Sayılmayan düz kumaşlarda kanaviçe üzerinde tel kırma yapılan tekniklerden bir tanesidir.
    Tel sarma teknikleri ise kendi içinde ayrılmaktadır;
    Düz sarma
    Verev sarma
    Hiristo sarma
    Balıksırtı sarma
    Tel bükme ve iğne üzerinde (kurtçuk) sarmadır.










    Tel Kırma Önerileri










    Tel Kırma İşlerken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar


    • Eni kalın (enli) kasnak kullanınız.
    • Germe işlemini mutlaka kasnak bezi ile yapınız.
    • İğne seçimine dikkat ediniz.
    • Telin oksitlenmemesi için sıcak ütü kullanmayınız.
    • Oksitlenen teli gazete kağıdı ile siliniz.
    • Oksitlenen telleri de ayrı bir renk olarak kullanabileceğiniz için atmayınız.
    • Kullanılacak teli kırılmaması için iğneye kısa ölçülerde geçiriniz.
    • Kıvrılan teli tırnakla değil parmak arasında düzeltiniz.










    • İşleme bittikten sonra tel kırmanızı düz bir yere yayarak, arkasından merdane ile bastırarak ütüleme işlemini yapınız (hamur açar gibi).

    • Fazla yıkanmayan tel kırmaların temizliği için: Küvete soğuk su içine şampuan dökerek, çitilemeden hafif hareketlerle yıkayıp, yine soğuk su ile durulayınız. Asmadan havlu üzerinde kurutunuz.
    • Süsleme yaparken kurt, tırtıl, madeni pullar, boncuklar kullanabilirsiniz.
    • İşleme sonunda artan küçük tellerinizi cam kap içerisinde boncuk, midye ve benzeri ürünler ile vitrininizde süs olarak kullanabilirsiniz.
    • İşleme boyu kadar telleri keserek bir kap içinde hazır halde bulundurmanız, çalışmanızı kolaylaştıracaktır.
















    Tel Kırma Kullanım Alanları












    Tel kırma çeyiz amacıyla yatak yorgan takımlarına yastık ve kırlentlere gelin bohçasına, sünnet çarşaflarına yapılmakta idi.

    Günümüzde fantezi ve abiye kıyafetlerde küçük ve büyük çantalarda, kına örtüleri, mevlit örtüleri, şal, pano, fular, küçük keseler, abajurlar, aksesuarlarda, ayakkabı ve terlikte, çeyiz sandıklarında kullanılan nakış tekniklerinden çok farklı bir işleme çeşididir.



















    TEL KIRMA MODEL ÖRNEKLERİ

























    Feshane ismek sergisi tel kırma























    Nur and gülşah like this.





  2. 2 kişi Meltem üyemize teşekkür etti:
    gülşah (04-09-2013), Nur (04-09-2013)

  3. #2

    Deneyimli Üye


    Sevdaseli

    Bulut58 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    12.June.2010
    Mesajlar
    2.905
    Ettiği Teşekkür
    5.380
    3.342 mesaja 7.352 teşekkür aldı
    Tecrübe Puanı
    291

    Standart

    emeğine sağlık arkadaşım paylaşım için teşekkürler

  4. #3
    Sevdaseli
    YÖNETİM
    ♥ Sinemm ♥ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    9.October.2010
    Yer
    AKDENİZ
    Mesajlar
    54.270
    Ettiği Teşekkür
    92.518
    32.057 mesaja 81.443 teşekkür aldı
    Tecrübe Puanı
    100

    Standart

    Güzel paylaşımdı canım ellerine sağlık
    gülşah likes this.





  5. ♥ Sinemm ♥ üyemize teşekkür edenler:
    gülşah (04-09-2013)

  6. #4
    Sevdaseli
    YÖNETİM
    Nur - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    17.August.2008
    Yer
    Edirne
    Mesajlar
    81.145
    Ettiği Teşekkür
    58.036
    36.292 mesaja 100.882 teşekkür aldı
    Tecrübe Puanı
    100

    Standart

    çok emek işi ama harika oluyorlar benimde var bu tel kırmadan oda takımlarım tek kötü olan yanı yıkamak malesef kararm riski var yıkayınca
    gülşah likes this.

  7. Nur üyemize teşekkür edenler:
    gülşah (04-09-2013)

Sayfa 1/3 123 SonSon

Bu Konudaki Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

Genel Genel

Content Relevant URLs by vBSEO 3.6.0